AniGusta: opowieść o mieszkance Barcelony między dwoma kulturami
Była pół-Polką i pół-Wietnamką, co od razu nakreślało tło jej opowieści jak kreskę oddzielającą dwa światy – jeden o smaku pierogów i zimnych zim, drugi o miodzie mangostynu i wilgotnych latarniach miast po deszczu. Tę nić podwójnego pochodzenia trzymała lekko, ale nie przypadkowo – właśnie to mieszanie się kultur stało się centralnym motorem jej narracji, gdy zdecydowała się opowiadać o miejscu, w którym teraz żyła: Barcelonie. Miasto, które dla wielu to tylko plaże, Gaudí i tapas, dla niej stało się tłem do cichych eksperymentów z tożsamością i codziennością. Nie robiła tego głośno, nie ogłaszała wielkich celów – po prostu zaczęła mówić, jak się tu żyje, co się je, co się widzi, co warto zauważyć.
Przed Barceloną – o ile można to odgadnąć – było życie gdzie indziej, najprawdopodobniej w Polsce, choć równie dobrze mogło się toczyć między Wietnamem a Europą Środkową. Nie było śladów po innych krajach, innych miastach. Tamten czas, jaki do tej pory minął, pozostał niewypowiedziany, jak początek książki, którą ktoś przeczytał, ale nie chce opowiadać dalej. Być może to tam, wśród innych realiów, rodził się jej język, obserwacja, sposób bycia w świecie – potem wykorzystany w filmach, które zaczęła publikować w pierwszych miesiącach 2021 roku. Wtedy, w lutym, nie była jeszcze nikim szeroko znanym, ale miała jasny plan: pokazać, czym są tapas, i to nie ogólnie, a jak one smakują i gdzie je znaleźć, kiedy mieszkasz w Barcelonie. Jej pierwszy film był jak zaproszenie – skromne, ale z charakterem. Mówiła pewnie, bez nerwów, jak ktoś, kto wie, że ma coś do powiedzenia, ale nie chce tego krzyczeć.
Nie minęło nawet dwadzieścia dni, a już wróciła z kolejną propozycją: tym razem o paellie. Znowu jedzenie, znowu Barcelona, znowu kuchnia jako most między kulturą, którą odziedziczyła, a tą, w której teraz żyła. Można by sądzić, że to początek cyklu – kulinarnej eksploracji miasta – ale trzeci film nagle skręcił w inną stronę. „Ciekawostki, których nie znasz o Barcelonie” – tytuł był jak zapowiedź czegoś bogatszego. I rzeczywiście, ten film zdobył najwięcej uwagi, osiągając ponad trzynaście tysięcy wyświetleń, więcej niż wszystkie inne razem wzięte. Był to przełom, choć nikt tego tak nie nazwał. W tym momencie widać było, że nie chodzi już tylko o jedzenie – chodziło o opowiadanie o mieście, o jego dziwactwach, o rzeczach, które turysta przeoczy, a lokalny zna. Tu pojawiła się jej prawdziwa przewaga: nie była ani turystką, ani całkiem rodowitą. Była kimś pośrodku – kimś, kto patrzy z dystansem, ale już bez zdziwienia.
Po tym szczycie napięcie zaczęło opadać. Kolejne filmy – o tanim jedzeniu za czternastaka i o aktualnej sytuacji w Hiszpanii – były praktyczne, spokojne, bez zbytniego dramatyzmu. Były jak dalsze notatki z życia emigranta: „tak, tu można żyć niedrogo”, „tak, to nadal dobre miejsce na przyjazd”. Ale nie było już takiego entuzjazmu, jak w ciekawostkach. Widać było, że temat się zmienia – z kulinarnego w codzienny, z emocjonalnego w informacyjny. Może to efekt zmęczenia, może braku pomysłów, a może naturalna ewolucja osoby, która zaczyna od jedzenia, by potem opowiedzieć o czymś szerszym – o życiu.
W tle tej historii nie było innych osób. Żadnych wspomnianych rodzin, przyjaciół, partnerów. Nawet kamera nie zakładała, że są obserwatorzy. Była sama, mówiła sama, chyba też filmowała sama. Być może to nie było zaplanowane – może po prostu nie miała komu przekazać pilota. Ale efekt był taki, jakby opowiadała tylko dla siebie, a świat przypadkiem podsłuchał. I właśnie to nadawało jej narracji intymność – nie była perfekcyjna, nie była wypolerowana, ale była szczera.
Te, które przestały się pojawiać, to typy filmów, które mogłyby wynikać z sukcesu – cykle, goście, eksperymenty, wyjazdy. Nic z tego się nie pojawiło. Po filmie o sytuacji w Hiszpanii – ostatnim z tej serii – zapadła cisza. Żadnych kolejnych produkcji, żadnej zmiany kierunku, żadnego rozwoju. Być może to koniec, być może przerwa. Trudno powiedzieć. Ale widać, że nie rozwijała się w kierunku rozrywki, sensacji czy viralowych haseł. Unikała też tematów politycznych, religijnych, osobistych – nawet gdy mówiła o sobie, robiła to poza cudzysłowem, jako informację, nie jako wyznanie.
Nie było też błędów, które by rzucały się w oczy – żadnych skandali, krytykowanych treści, publicznych potknięć. Największym niepowodzeniem mogła być samotność tych filmów – ich nieciągłość, brak rozbudowanego cyklu, który by utrzymał uwagę. Ale to nie znaczy, że były bezwartościowe. Wręcz przeciwnie – ich siła leżała w prostocie, w tym, że ktoś po prostu chciał podzielić się tym, co zna.
Największym sukcesem był ów film o ciekawostkach – nie z powodu jego formy, ale z powodu reakcji. Ludzie chcieli wiedzieć to, co ona. I to, że to akurat nie była paella ani tapas, tylko fragmenty miasta, które się nie mieszczą w przewodnikach – to właśnie trafiło w sedno. Tam, gdzie inni pokazują plamy dla Instagrama, ona pokazywała rzeczy, które warto zapamiętać.
Opowieść AniGusty to historia osoby, która próbowała być punktem styku między kulturami, opowiadając o miejscu, które wybrała, nie jak turysta, nie jak tubylec, ale jak ktoś, kto wciąż jest w drodze.