Orient Explorer: Opowieść o podróżnikach pośród Bałkanów
Początek tej historii nie zapowiadał wcale wielkiej przygody – były raczej zwykłe wakacje, typowe wyjazdy na południe, znane każdemu Polakowi, który marzy o słońcu i morzu. Ale dla nich wszystko potoczyło się inaczej. Zamiast wrócić do kraju po dwóch tygodniach, zostali. Najpierw w Bułgarii, potem też w Turcji, potem znowu w Bułgarii – jakby między tymi krajami, które kiedyś łączyła legenda Orient Express, odkryli coś, co przypominało dom. Nazwali swój kanał Orient Explorer, jakby od razu chcieli powiedzieć, że to nie będzie typowy vlog turystyczny, tylko eksploracja – powolna, dociekliwa, pełna przypadkowych spotkań i znaczeń, które pojawiają się dopiero po latach.
Ich opowieść zaczęła się w 2017 roku, kiedy to w Bułgarii kręcili pierwsze krótkie filmy o kawie po turecku, pamiątkach i noclegach poza wybrzeżem. Wtedy jeszcze wydawało się, że to tylko zabawa, sposób na podzielenie się wrażeniami z urlopu. Ale w miarę jak kanał rósł, a ich życie się zmieniało, kamera przestała być tylko rejestratorem przygód – stała się częścią codzienności. Z czasem przeprowadzka z Polski, a potem z Krakowa i Warszawy, stała się nieodwracalna. Najpierw mieszkali w Łowczu, miasteczku, które stopniowo stało się ich drugim domem, a potem rozszerzyli horyzonty – już nie tylko morze, nie tylko Słoneczny Brzeg, ale góry Rodopów, doliny Traków, wsie na granicy z Grecją i Turcją.
W 2019 roku doszło do przełomu – ogłosili, że pomieszkują w Turcji. Mieli nowy dom w Izmirze, nowe przywileje, nową codzienność. Nagle kamera pokazywała miasto z zupełnie innej perspektywy – nie jako turyści, ale jako mieszkańcy. Ale świat, szczególnie w czasach pandemii, nie darzy ich długim spokojem. W 2020 roku wracają do Bułgarii – z powodów, które nazwali trudnymi i bolesnymi, ale których nie ujawnili. Wróciła więc przyczepa kempingowa, którą nazwali „Niewiadów”, i jedna z pierwszych jej wersji była właśnie zimą, zimą na Bałkanach, kiedy większość osób myślała o schronieniu, a oni – o podróży.
Ich życie stało się kanałem, a kanał – żywym obrazem zmieniającego się świata. W jednej chwili byli w Sozopolu, w następnej w Bodrum, potem w Izmirze, potem znowu w Bułgarii, a potem – nawet w Macedonii Północnej, Chorwacji, Czarnogórze, na Słowacji, w Niemczech, we Włoszech. Ale głównym tłem tej całej opowieści pozostawała Bułgaria – kraj, który stopniowo przestał być tłem i stał się sceną. To tu poznali sąsiadów, to tu remontowali dom, to tu założyli studio nagrań w jednym z pomieszczeń, to tu znaleźli „skarby” na strychu i to tu zaczęli rozumieć, że życie za granicą to nie tylko piękne plaże, ale też bułgarskie absurdalne przepisy – np. kara za skoszenie trawnika po godzinie 14 – i ogromne przepaści między turystycznym wybrzeżem a zapomnianą wsią, gdzie trzeba przejechać kilometry po rozdeptanych drogach, by trafić do sklepu.
Ważną osobą w ich życiu był Łowecz – miasto, które pokochali i pokazywali z różnych stron, od tradycyjnych bazarów po lokalne wyścigi złomów, które wyglądają jak święto dla entuzjastów starych Lada. To tutaj zagrał też w bułgarskim filmie pełnometrażowym, co było dla nich nie tylko osobistym przeżyciem, ale i dowodem zaakceptowania przez lokalną społeczność. Ale z czasem miasto zaczęło tracić na znaczeniu – w filmach pojawiało się coraz rzadziej, a kiedy już się pojawiało, to raczej jako punkt przystankowy, a nie cel. Zniknęli też ludzie, którzy byli wcześniej obecni – żadnych dalszych wspomnień o Grzegorzu z „Slonecznej Bułgarii”, żadnych nowych wzmianek o Plamenie, tylko coraz więcej mowy o rodzinie: Pati, Eunice, a potem – o Filipku, który przyszedł na świat w 2022 roku i od razu stał się częścią kanału. Przestało to być tylko o podróżach – zaczęło być o rodzinie, o edukacji domowej, o tym, jak żyje się na obczyźnie z małym dzieckiem.
Z czasem tematy zmieniały się diametralnie. Na początku byli kuchmistrzami bułgarskich pyszności: banicą, musaką, rakiją, kufte. Później zaczęli mówić o poważniejszych rzeczach – o życiu w najubójszytszym kraju w UE, o historycznych zbrodniach komunizmu, o obozie w Belenie, o grobach Traków rabowanych przez współczesnych rabusiów. Z lekkiego vloga turystycznego kanał stał się dokumentem społecznym – nie głośnym, nie moralizującym, ale cichym, pełnym ciekawości i współczucia. Pokazywali, jak Bułgarzy myślą o Polakach, jak Polacy pomagają w domach dziecka, jak wygląda codzienność w miastach, których nie widać na plakatach turystycznych.
Ich największe sukcesy nie były nagrodami, ale filmami, które przekroczyły granicę 200 tysięcy wyświetleń – „Czego NIE robić w Bułgarii”, „Prawdziwa Bułgaria to nie Złote Piaski”, „Najbiedniejszy kraj w Europie”, „Na co uważać na wakacjach w Turcji” czy „Najtańszy kraj na wakacje w Europie”. To właśnie te filmy pokazały, że ich przekaz zaczął być słyszany. Ale były też i potknięcia – nie powodzenie się niektórych serii, np. filmów z Polski czy z Turcji w czasie kryzysu walutowego, które nie zyskały takiego echa, jakby się mogło wydawać. A czasem byli zbyt szczęśliwi, by zauważyć ironię sytuacji – jak w filmie o domach za 1 euro we Włoszech, po którym szybko nadeszła kolejna odsłona: „Dlaczego NIE kupiliśmy domu we Włoszech” – z rozczarowaniem, ale bez dramy.
Ich najpopularniejsze filmy to zawsze te, które łączyły ciekawostkę z praktyką: ceny w Bułgarii, pułapki na wakacjach, porównania między Grecją, Bułgarią, Turcją. Ale to, co najbardziej odróżniało ich od innych, to sposób patrzenia – bez przesady, bez turystycznej maski, z humorem, który nie pozbawiał szacunku, ale pozwalał się uśmiechnąć nawet wobec ciężkich tematów. Ich towarzyszami w podróży byli inni youtuberzy – Gabriela z Gabademirdirek, Agata z Tur-tur, Niki z wczasywbulgarii.pl – ale to nie byli tylko partnerzy, to byli ludzie, którzy wpisali się w narrację, pomagając im odkrywać kraj z innej strony.
W 2025 roku ogłosili, że opuszczają swój bułgarski dom – „Czas pożegnać nasz dom, duże zmiany!”. Nie powiedzieli, dokąd idą. Może znowu do Turcji? Może do Bułgarii, ale gdzieś wyżej w górach? A może znowu do Polski? Nie wiadomo. Ale to nie ma znaczenia – ich historia i tak nie jest o miejscach, tylko o tym, jak człowiek może żyć – nie w jednym kraju, nie w jednym klimacie, ale w stanie ciągłego odkrywania, gdzie każdy dzień to kolejny odcinek, a każdy krok – początek nowej opowieści.
To opowieść o domu, który nigdy nie był jednym miejscem, tylko ciągłym poszukiwaniem.