Small Travellers: opowieść o wyjeździe, który stał się życiem
Asia i Tomek to para, która w 2020 roku postanowiła, że wystarczy z biurek, korków i czekania na urlop — czas zabrać życie i przenieść je pod palmę. To był rok, który zmienił wszystko nie tylko dla nich, ale dla miliona innych, tylko że gdzieś w środku pandemii i zamkniętych granic oni zamiast się zamykać, otworzyli drzwi. Te do zupełnie innego świata: tropikalnego, nieprzewidywalnego, pełnego czerwonej ziemi, upału i urzędowych kłopotów, ale też — jak się okazuje — pełnego możliwości. Tak, to byli Polacy, którzy jeszcze niedawno mieli stałe miejsce zamieszkania, może nawet pracę, pewnie konta w bankach i plany na przyszłość, które wyglądały jak kolejne piętro w klatce schodowej, a nie jak wyjazd bez daty powrotu.
Zaczęło się od decyzji, prostej jak cios pięścią w stół: wyprowadzamy się. Nie do Niemiec, nie na staż, nie na pół roku — tylko dalej, cieplej, tam, gdzie za oknem są palmy, a nie parkingu. I tak, ku końcowi września 2020 roku, znaleźli się na Zanzibarze. Nie jako turyści, choć wielu mogło tak ich postrzegać, ale jako mieszkańcy — cyfrowi nomadzi, jak to pięknie napisali, choć bez szczegółów, co właściwie robią, by to wszystko utrzymać. Tyle wiadomo: pracują zdalnie, a ich życie stało się treścią. Ich pierwszy film, nagrany z niepokojącą prostotą i szczerością, padł jak bomba — ponad sto pięćdziesiąt tysięcy wyświetleń w krótkim czasie, co dla nowego kanału to jak wystrzał z pistoletu startowego.
Początkowo chcieli tylko opowiedzieć, jak to się robi — wyrzec się nieruchomości, pracodawcy, stabilności — i po prostu pojechać. Ale szybko okazało się, że historia jest nieco bardziej skomplikowana. Już drugi film pokazywał, że nie siedzą tylko na plaży z kokosem w ręce, tylko mają swój rytm, poranne rutyny, zobowiązania, małe frustracje i radości dnia codziennego w obcym kraju. „Nie jesteśmy tu na wakacjach” — powiedzieli stanowczo, jakby odpierając atak krytyków, którzy widzą w ich życiu tylko raj. To była deklaracja: to nasz dom, nasza rzeczywistość, nawet jeśli wygląda jak sen.
Potem przyszła wizyta w urzędzie imigracyjnym, która mogła zakończyć się ich wyjazdem z wyspy. Epizod ten, opowiedziany z nutą lekkiego dramatu i troszkę ironii, pokazał, że raj ma swoje zasady, a biurokracja w Afryce nie przejmuje się romantycznymi pomysłami Europejczyków o wolnym życiu. Byli bliscy wydalenia, ale przetrwali — może dzięki uśmiechowi, może dzięki papierom, które w końcu się zgadzały. Z tego zdarzenia zrobił się jeden z bardziej napiętych momentów ich początków, choć opowiedziany tak, jakby to był kolejny etap przygody, a nie katastrofa.
Z czasem zaczęli zagłębiać się w tematy praktyczne: ile kosztuje życie na Zanzibarze? To pytanie, które dręczy każdego marzyciela, znalazło odpowiedź w filmie, który zebrał blisko sto tysięcy wyświetleń — dowód na to, że ludzie nie tylko śnią, ale liczą. Pokazali, ile wydają na jedzenie, czynsz, transport — nie jako ostateczny wyrok, ale jako zapis chwilowego stanu rzeczy. Bo przecież, jak mówią, jutro się zobaczy. Ich filozofia to nie plany na pięć lat, tylko decyzje tu i teraz.
Ostatni z ich filmów, z lutego 2021 roku, był już wyjściem poza wyspę — safari w Tanzanii, wyprawa do Serengeti. Pytanie, które zadali, było szczere: czy warto wydać kilkaset dolarów na taki wyjazd? Nie odpowiedzieli jednoznacznie, ale pokazali, co widzieli, jak się czuli, jak było z tą ogromną naturą i z kieszenią. Film miał najniższe wyświetlenia, ale może dlatego, że świat już nie patrzył tak jak przedtem — pandemia trwała, marzenia o dalekich podróżach stały się jeszcze bardziej niedostępne, a więc i mniej komentowane.
Z czasem ich obecność w przestrzeni publicznej przycichła. Żadnych nowych filmów po lutym 2021. Ich kanał, który zaczął się jak wystrzał, zamarł w pół kroku. Nie wiadomo, czy wciąż mieszkają na Zanzibarze, czy może przepakowali walizki i pojechali dalej, czy wrócili. Nie widać też ich kota, którego najbardziej tęsknią, a który nigdy nie pojawił się w kadrze — tylko w opisie kanału, jak cień przeszłości. Nie ma też żadnych wspomnień o przyjaciołach, rodzinie, współpracownikach — tylko oni dwoje, czasem może gdzieś w tle słychać głos, ale bez imienia.
Tematy, które kiedyś poruszali — rozwój osobisty, moda, sztuka uliczna, less waste — nie powróciły w filmach. Zniknęły bez słowa, jakby życie na wyspie nie zostawiało miejsca na filozofowanie o designie produktów, tylko na to, by po prostu przetrwać dzień. Ich największym sukcesem było to, że ludzie im uwierzyli — że naprawdę tam są, że to nie fikcja, że można rzucić wszystko i spróbować. Największym potknięciem — być może — to, że nie potrafili utrzymać tempa, że ich historia została niedopowiedziana, zawieszona w powietrzu jak niezakończona podróż.
Najpopularniejsze filmy — ten o wyjeździe i ten o cenach — pokazały, że ludzie najbardziej interesują się początkiem i rachunkami. Bo to one dają wiarę, że coś takiego jest możliwe. Reszta to już tylko poezja.
Asia i Tomek to para, która pokazała, że marzenie może stać się życiem — choćby na kilka miesięcy, choćby bez dalszego ciągu.