Opowieść o twórcy kanału Viejo Travel
Nie było go z nimi od razu, nie pojawiał się jako bohater filmów, nie uśmiechał się do kamery, nie wygłaszał monologów. Był raczej obserwatorem – człowiekiem z kamerą, który najpierw po prostu chodził, patrzył, słuchał. Zaczynał na Malcie, w zimie 2021 roku, gdy nawet najzwyklejszy spacer po wybrzeżu Qawry wydawał się czymś wartym odnotowania. Wtedy, między jednym a drugim krótkim nagraniem, między pojawiającym się słońcem a wiatrem z morza, rodziła się narracja – cicha, spokojna, ale z charakterem. Nie było tu turystyki typu „dziesięć atrakcji w jednym dniu”, ale raczej osobisty spacer po kątach wyspy, które nie trafiłyby do broszur reklamowych, choć czasem były piękniejsze niż te, które się w nich znalazły.
Początkowo jego obecność ograniczała się do głosu za kadrem, komentarza, żartu wymówionego z przymrużeniem oka. Zima maltańska to było dla niego okazja do ironicznego spojrzenia na to, co inni nazywają „wiecznym latem” – tu bowiem ludzie chodzili w klapkach, mimo że gdzie indziej to by było niestosowne, a w autobusach włączone było ogrzewanie przy dwudziestu trzech stopniach na zewnątrz. Ten kontrast, ten maltański absurd, stał się czę��cią jego stylu – nie naginanej rzeczywistości, ale raczej pozwolenia jej, by była sobą. Jego kamery były ciekawskie: raz szpiegowska, by nie przeszkadzać, innym razem zwykła, by oddać klimat. Nagrywał zaułki, trawniki odgrodzone od ludzi, promy do Valletty – rzeczy, które miały charakter, ale nie koniecznie turystyczny sens.
Z czasem zaczął zmieniać się nie tylko kąt ujęcia, ale i miejsce. Przeniósł się z Qawry do Bugibby, potem do Cospicua – jednej z Trzech Miast, gdzie zauważył, że mieszka jakby w muzeum, aż postanowił wyjść z niego, choćby tylko po to, by popatrzeć na nowoczesność z przymrużeniem oka. Jego pasja do historii i architektury narastała: Mdina, z jej średniowiecznym duchem, stała się jego ulubionym miejscem, a klify Dingli, gdzie po drodze przez Buskett Woodlands trafił na tajemnicze kamienne kręgi, wciągnęły go głęboko w labirynt lokalnych ciekawostek. Prowadził widzów nie po wydeptanych szlakach, ale po ścieżkach, które wyglądały jak z filmu – z widokami na morze, ruinami twierdzy Krzyżaków i przelotnymi refleksjami o czasie, który tu płynie inaczej.
To, co zaczęło się jako cykl krótkich spacerów, przekształciło się w coś więcej, gdy w maju 2021 roku zaczął mówić o Malcie jak o miejscu, które warto zrozumieć, nie tylko zobaczyć. Jego filmy z serii porad – jak dojechać, gdzie mieszkać, ile to wszystko kosztuje – trafiły w dziesiątki tysięcy oczu. Nagle nie był tylko obserwatorem, ale kimś, kto dzieli się wiedzą, doświadczeniem, ostrzeżeniami. Jego opowieść o „rajskiej wyspie” była pełna podtekstów: Malta to nie wakacje, to życie, a życie ma ceny, formalności i konieczność adaptacji. I właśnie ten moment – gdy zaczęto go słuchać nie tylko po to, by się wyobrazić wyjazd, ale po to, by go rozważyć – był przełomem.
Jednak najbardziej zaskakującym zwrotem akcji było to, co się wydarzyło w 2022 roku. Gdy wydawało się, że Malta to jego stałe terytorium, nagle zaczął zadawać zagadki o nowym kraju. I to nie byle jakim – Paragwaj, Asuncion, miejsce, o którym w Polsce mówi się najwyżej jako o „tam gdzieś w Ameryce Południowej”. Zapowiedź konkursu z nagrodą w postaci pamiątki z nieznanego kraju była jak pierwszy sygnał: on już tam był. Albo już nie był wcale na Malcie. I rzeczywiście – film z targowiska Mercado 4, pełne kolorów, zapachów i języka, który nie był jego rodzimym, potwierdzał: człowiek z Malty teraz mieszkał w Paragwaju.
To był nie tylko wyjazd, ale zmiana perspektywy. Z kogoś, kto mówił o ciekawostkach, stał się kimś, kto badał codzienność. Zaczęły się filmy o jedzeniu w przydrożnych barach, o cenach paliwa, o komunikacji miejskiej, o kuchni – nie tylko paragwajskiej, ale i polskiej, którą gotował sam. Przez chwilę wydawało się, że może to być początek wspólnoty, może nawet rodziny – wspominał o „Najważniejszej Osobie”, która znała się na roślinach, której dedykował spacer po ogrodach Wielkiego Mistrza, ale która od tamtej pory już nie pojawiała się w filmach. Jej obecność była teraz tylko w tonie głosu, w tonie żalu, w subtelnej skruchie.
W Paragwaju stał się innym twórcą. Mniej nostalgiki, więcej rzeczywistości. Mniej ścieżek dźwiękowych, więcej ludzi. Mówił o protestach przeciwko drogim paliwom, ale z przymrużeniem oka – „każdy ma problemy na jakie sobie zapracował” – i choć to brzmiało jak parodiowanie polskiego sarkazmu, było to raczej samozachowujące poczucie humoru. Pokazywał ceny w sklepach, gotował sałatki z pitahaya i marakują, chodził po cmentarzu Recoleta, gdzie groby wyglądały jak małe domki – i znowu, patrzył, nie oceniał, tylko opowiadał.
Były też potknięcia – krótki film o „aresztowaniu” przy Pałacu López to przyznanie się do tego, że nie wszystko idzie zgodnie z planem. Że czasem kamera bywa niepożądana. Że „bez przesady” to najbezpieczniejszy sposób na opisanie napięcia, które czuł wtedy na skórze. Ale nawet to opowiedziane zostało z humorem – jak anegdota przy szklaneczce, nie jak poważny incydent.
Z czasem zaczął budować nową narrację – o nieruchomościach, o poszukiwaniu ziemi obiecanej, o możliwości osiedlenia się na stałe. Seria filmów o działkach w Caacupé czy Piribebuy to nie tylko przegląd ofert, ale refleksja o tym, co znaczy mieć „dom” w kraju, który dla wielu nadal jest kartą z talii tryumfów geografii. I choć nie powiedział jeszcze, czy kupił, czy zbuduje, to widać, że szuka.
Jego sukcesy były ciche: film o poradach życiowych na Malcie przekroczył 46 tysięcy wyświetleń, stało się to jego największym hitem. Drugi pod względem popularności był film o ceny żywności w Paragwaju – 14 tysięcy odsłon. Ludzie nie oglądali go po to, by się weselić, ale po to, by się przygotować. I to właśnie było jego zadanie – nie rozrywka, ale informacja, nie efekty specjalne, ale autentyczność.
Z czasem zniknęły filmy z Malty, pojawiły się wspomnienia – rejs po wyspach, wizyta w Popeye Village, ale już bez tej pasji, która była w pierwszych czasach. Obecnie to Paragwaj jest jego terytorium – od koreańskiego ramenu po ferię Palmear, od Dnia Niepodległości po Impreze off-road, gdzie trafia się na bezdroża i ludzi, którzy długo będą cię pamiętali. Pokazał nawet, jak smakuje Żubrówka z Inca Colą – nie po to, by promować, ale by pokazać, że kultury się spotykają, czasem w najdziwniejszych miejscach.
Na kanałach społecznościowych wspominał o Tomku z „Paragwaj TV”, który polecił mu bar Mas-Ti-Ka – jedyna osoba wspomniana po imieniu, jedyna, która została. Inni, którzy mogli być razem z nim na początku, zniknęli bez komentarza. Nie było tłumaczeń, nie było pożegnań – tylko cisza, która mówi więcej niż słowa.
A kiedy w lutym 2025 roku powiedział, że upał w Asuncion jest ciężki, nie tylko dla ludzi, ale i dla bezdomnych psów, był to nie komentarz pogodowy, ale spojrzenie w głąb rzeczywistości. Gdy wreszcie pokazał stację kolejową, gdzie czas jakby stanął, nie był to tylko film o muzeum – był to portret osoby, która pamięta, że przeszłość nie zawsze się kończy.
Jego opowieść to historia człowieka, który zaczął od spaceru, a skończył na granicy dwóch kontynentów, dwóch światów, dwóch wersji samego siebie.